"Dit is onze Piet niet!"

Interview over depressie en de biologische klok

Gesprek met Dr. Paul Wisman, psychiater GGZ Dordrecht over depressie en de biologische klok. Dr. Wisman is gespecialiseerd in de behandeling van depressies en angsten. Hij heeft daar ook een aantal boeken over geschreven, waaronder het boek ĎSomberheid troefí dat verscheen in de reeks van Spreekuur Thuis. Hij heeft de gave om moeilijke psychiatrische zaken eenvoudig uit te leggen. November 2010.


Print dit interview


Dr. Paul Wisman

Veel patiŽnten knappen nog onvoldoende op met de bestaande therapieŽn voor depressies. Daarom moeten we ons positief opstellen tegenover nieuwe middelen, aldus Dr. Wisman. Er is een sterke behoefte aan nieuwe mogelijkheden. Depressie is een soort verzamelnaam voor vele verschillende soorten depressie. Er is voor ieder geneesmiddel waarschijnlijk een sub-groep die daar precies op reageert, maar we kunnen dat nog niet van tevoren onderscheiden. Mede daarom moet een psychiater of andere behandelaar vaak meerdere geneesmiddelen uitproberen vůůrdat hij de goede vindt voor die ene patiŽnt.

Dr. Wisman, wat is voor u kenmerkend voor een depressie?

Een depressie is voor mij dat mensen geen plezier meer kunnen beleven aan dingen waar ze normaal gesproken wel plezier aan beleven. Dat is eigenlijk de kern van een depressie. Anhedonie met een mooi woord.

Dit is een betere definitie dan Ďsomberheidí alleen. Somber zijn kan wel eens heel normaal zijn. Maar eerst allerlei zaken leuk vinden en dan nergens meer zin in hebben, daar lijden mensen onder. De stemming van de mens kan per minuut verschillen. ís Morgens wat meer tegen de dag opzien en ís avonds wat vrolijker zijn, is in feite heel gewoon. Maar ergens helemaal geen zin meer in hebben waar je anders warm voor liep, dat is een beetje raar.

De omgeving merkt het vaak eerder

PatiŽnten melden zich niet zozeer omdat ze somber zijn, maar omdat ze zichzelf niet meer snappen en ze snappen ook niet wat ze eraan moeten doen. Je voelt je hopeloos en je denkt dat het ook niet beter kan. Je omgeving merkt het vaak veel eerder. Dit moet een breed publiek weten, want er is een grote kans dat u als lezer iemand herkent die deze verschijnselen heeft. De mensen lijden eronder. De patiŽnt snapt zichzelf niet.

Wat opvalt is dat er iets verandert: "dit is onze Piet niet". Iemand gaat niet meer de deur uit en trekt zich terug in gezelschap. Als je duidelijke verschillen bij iemand ziet, dan moet je eraan denken dat er iets aan de hand is. Het kan natuurlijk zijn dat iemand iets naars meegemaakt heeft. Dan is het normaal dat iemand somber is.

Biologische klok en depressie: Slaapproblemen zijn belangrijk

Verstoring van de biologische klok (het bioritme) is een nieuwe ingang in de psychiatrie. Er wordt veel onderzoek gedaan wat we hier mee kunnen. Ďs Nachts niet slapen en overdag futloos. Als iemand lange tijd heel slecht slaapt, dan wordt die man of vrouw alleen maar beroerder. Bij depressies zie je vaak slapeloosheid en dan gaat dat elkaar versterken. Bij de keuze van de behandeling is dat ook een belangrijk iets. Heel soms slapen depressieve mensen prima, maar dat is een uitzondering.

Soms duurt het lang voordat iemand in slaap valt, maar daarna wel goed doorslaapt. Die is dan erg druk in het hoofd met zorgen, piekeren, dwangmatig zijn. Als je wel in slaap valt, maar telkens wakker wordt, dan zit je toch vaak in de depressieve hoek.

Vaak is het een goed begin om je aktie op de slaapstoornissen te richten. Te proberen de slaap te reguleren. Voordat men bij een arts komt is de patiŽnt vaak al een heel eind heen. Als de slaap weer een beetje in orde komt gaat het vaak al wat beter.De hypothese kan zijn dat een depressie ontstaat omdat de biologische klok ontregeld is.

De trend is om steeds minder voor te schrijven bij depressies en meer te gaan naar cognitieve therapieŽn (bewustwording van de aandoening door de patiŽnt). Maar wij als psychiaters blijven natuurlijk zeer geÔnteresseerd in nieuwe vormen van anti-depressiva met andere aangrijpingspunten in de hersenen. De makers van nieuwe middelen moeten ons wel zoveel vertrouwen geven dat we nieuwe middelen gaan proberen.

Hoe kijkt u tegen nieuwe ontwikkelingen aan

Er is belang bij nieuwe ontwikkelingen omdat een aantal mensen onvoldoende opknapt. Daarom moeten wij ons welwillend opstellen als er nieuwe middelen gepresenteerd worden. In de hoop dat het ook echte verbeteringen zijn. En er is behoefte aan zowel middelen die een andere werking hebben, als middelen die een andere bijwerking hebben. Het is maar hoe je het noemt. Soms is hulp bij slaap nuttig en soms ongewenst.

Recent is agomelatine geÔntroduceerd en dat is wetenschappelijk gezien heel intrigerend, omdat het aangrijpt op een andere manier dan de gebruikelijke anti-depressiva. De definitieve plaats van agomelatine is nog niet bepaald. Er is zowel heel positief als ook negatief over geschreven. Het is voor ons als psychiaters heel moeilijk om betrouwbare informatie te krijgen. Het moet in de praktijk bewijzen dat het een toegevoegde waarde heeft.

Hoe nu te behandelen

De richtlijnen geven een aantal mogelijkheden: bij hele lichte depressie heeft het de voorkeur om met gesprekken te beginnen. Mindfulness is vaak succesvol. Geneesmiddelen werken moeilijk voorspelbaar voor het individu. Dus je kunt als arts gemakkelijk werken met de voorkeuren en ervaringen die je zelf hebt.

Uiteindelijk knapt 10% absoluut niet op, ongeacht de soort behandeling. Dan moet je proberen mensen te leren om er nog het beste van te maken. We zouden die laatste 10% ook heel graag verder helpen.

Dordrecht, november 2010

Print dit interview

(advertenties)

Print deze pagina uit Print deze pagina
Voeg Depressief.nl toe aan je favorieten! Favorieten

(advertenties)